Fortyfikacje
  • Aktualności
  • Między wojnami
  • Twierdze
  • Wieki średnie
  • Budownictwo sakralne
  • Inne
  • Współpraca
Między wojnami
Umocnienia wzniesione od początku XX wieku do końca II wojny światowej...
Twierdze
Fortyfikacje nowożytne. Twierdze bastionowe, poligonalne, fortowe...
Wieki średnie
Zamki, mury obronne, grodziska...
Budownictwo sakralne
Świątynie na przestrzeni wieków, szczególnie o charakterze obronnym...
Fortyfikacje po II wojnie światwej
Po zakończeniu II wojny światowej historia fortyfikacji się nie skończyła: nowe idee, intrygujące budowle z Polski i ze świata
Inne
Muzea, imprezy tematyczne, militaria, ciekawostki, zjawiska, to - co nie do końca wchodzi w zakres pojęcia fortyfikacji...

Aktualności

Oderstellung: Stanowisko km z płytą ze strzelnicą [budowa czasu pokoju] L. 4 (131)

  • Drukuj
  • E-mail
Szczegóły
Michał Gnybek
Kategoria: Między wojnami
Opublikowano: 06 styczeń 2026
Odsłony: 122
  • oderstellung,
  • pozycja odry,
  • odra,
  • schron,
  • bunkier,
  • MG 08,
  • Oder-Stellung,
  • Lubiąż,
  • na ogień stromotorowy 150mm,
  • 8 cm płyta pancerna dla km
  • Schron bierny z izbą dla drużyny wypadowej
  • 1930
  • gazoszczelne dwudzielne lekkie drzwi stalowe
  • Leubus
  • Unterstand für ein MG mit Schartenplatte [Friedensbau]
  • L. 4
  • 131

Wracamy na Pozycję Odry! Odcinek, który dzisiaj odwiedzimy rozciąga się w sąsiedztwie miejscowości znanej wielu miłośnikom historii i to nie tylko tej dotyczącej sztuki fortyfikacyjnej. Docieramy na jeden z najstarszych odcinków Oderstellung, w okolice Lubiąża (niem. "Leubus"). W miejscowości tej znajdował się majestatyczny klasztor cysterski, którego budowa rozpoczęła się jeszcze na przełomie XIII/XIV wieku. Oczywiście nasza uwaga nie skupi się na tym zabytku. Przybywamy tu by eksplorować obiekty architektury obronnej. Na początku lat 30. XX wieku odcinek ten podlegał wrocławskiej komendanturze fortecznej (niem. "Festungskommandantur Breslau")1. Decyzję o wzniesieniu obiektu, który dzisiaj penetrujemy, podjęto już w 1930 roku2. Otrzymał on wówczas sygnaturę S. 3, która z czasem została zmieniona na L. 4, aby ostatecznie w 1944 roku zyskać kształt numeru 1313. Stand ten możemy identyfikować jako budowlę czasu pokoju - stanowisko karabinu maszynowego z płytą ze strzelnicą4.

Add a comment

Czytaj więcej: Oderstellung: Stanowisko km z płytą ze strzelnicą [budowa czasu pokoju] L. 4 (131)

Oderstellung: Schron bierny z izbą dla drużyny wypadowej nr 695

  • Drukuj
  • E-mail
Szczegóły
Michał Gnybek
Kategoria: Między wojnami
Opublikowano: 04 styczeń 2026
Odsłony: 58
  • oderstellung,
  • pozycja odry,
  • odra,
  • schron,
  • bunkier,
  • lubuskie,
  • 14P7,
  • B1,
  • Przetocznica,
  • Oder-Stellung,
  • 20 mm gazoszczelna tarcza karabinowa
  • Unterstand für Einheitsgruppe
  • 695
  • 17P7
  • 117B8 II
  • Schron bierny z izbą dla drużyny wypadowej

Późna jesień oraz zima do wyśmienity czas by odwiedzić nadodrzańskie lasy i łąki w poszukiwaniu fortecznego żelbetu! Szczególnie w te dni, które lekko przymrozi lub chociaż jest w miarę sucho. To idealna pora, by eksplorować szczególnie te trudniejsze i mniej dostępne odcinki. Zwłaszcza tam gdzie żadna droga nie prowadzi, a odnaleźć schron często, oprócz urządzenia GPS, pomaga intuicja i poszukiwawcze doświadczenie. Udajemy się nad Odrę w okolicę miejscowości Przytok. Odcinek Pozycji Odry "Prittager" jest mało znaną częścią tej linii umocnień. Może i dobrze? Lwia część obiektów wzniesionych tutaj to obiekty bierne. I dziś spenetrujemy jeden z nich, zachowany wcale dobrze, w jednym kawałku! Wejdziemy do schronu biernego dla drużyny wypadowej nr 6951!

Add a comment

Czytaj więcej: Oderstellung: Schron bierny z izbą dla drużyny wypadowej nr 695

FF O-W-B: Pz. W. 739

  • Drukuj
  • E-mail
Szczegóły
Michał Gnybek
Kategoria: Między wojnami
Opublikowano: 02 styczeń 2026
Odsłony: 5110
  • schron,
  • bunkier,
  • 7P7,
  • lubuskie,
  • 57P8,
  • 14P7,
  • MG 08,
  • mru,
  • międzyrzecki rejon umocniony,
  • ffowb,
  • owb,
  • Festungsfront Oder Warthe Bogen,
  • pzw,
  • Panzerwerk,
  • centralny,
  • 20P7,
  • 23P8,
  • Międzyrzecz,
  • B-werk,
  • werk,
  • 48P8,
  • 420P9,
  • 424P01,
  • M 19,
  • miotacz ognia,
  • 739,
  • pzw 739,

Czy Front Forteczny Łuku Odry-Warty (zwany też Międzyrzeckim Rejonem Umocnionym) został już dostatecznie zbadany? Czy wiemy o nim wystarczająco? Intrygujące jest to, że nie są to pytania retoryczne! Natomiast odpowiedzią niech będzie poniższy krótki artykuł dotyczący skądinąd bardzo znanego obiektu, którym jest B-Werk z numerem 391, szerzej znany jako Panzerwerk 739. Mimo że schron znajduje się głęboko w lesie, a od najbliższej przejezdnej drogi dzieli go z okładem 450 m, to - niczym cel pielgrzymek - znajdował się jako punkt obowiązkowy eksploracji niejednego miłośnika nadgryzionych zębem i czasu, i polskich saperów, niemieckich fortyfikacji. I ja niejednokrotnie nawiedzałem te spektakularne ruiny! Dzieło położone jest niezwykle efektownie. Szczególnie widoczne jest to, gdy do obiektu próbujemy dostać się od zachodu, skręcając na wschód z przyjemnej widokowo drogi leśnej, biegnącej wzdłuż wijącej się Strugi Jeziornej. Należy wówczas wspiąć się na około 20 metrową stromą skarpę, na której szczycie znajduje się Pz. W. 739. Gdy pierwszy raz pokonywałem tę ścieżynę, a moim oczom znienacka ukazał się B-Werk 39, skojarzenia miałem z dziełami fortecznymi rodem z epoki nowożytnej. Oczywiście podobieństwo jest tu jedynie pozorne... (A może nie?). Z resztą, z położeniem Pz. W. 739 istniał pewien problem...

Add a comment

Czytaj więcej: FF O-W-B: Pz. W. 739

Oderstellung: Schron bojowy dla dwóch karabinów maszynowych ze stanowiskiem obserwatora nr 397

  • Drukuj
  • E-mail
Szczegóły
Michał Gnybek
Kategoria: Między wojnami
Opublikowano: 06 marzec 2025
Odsłony: 2576
  • oderstellung,
  • pozycja odry,
  • odra,
  • schron,
  • bunkier,
  • 7P7,
  • MG 08,
  • B1,
  • drzwi starego typu,
  • bunkry,
  • Oder-Stellung,
  • Głogów,
  • 1934,
  • drzwi z wyłazem lub bez,
  • dwusektor,
  • Wojszyn,
  • drzwi gazoszczelne,
  • drzwi stalowe dwudzielne,
  • pozioma płyta osłaniająca obserwatora,
  • 397,

Wracamy do okolic Głogowa - w pobliże wsi Wojszyn. Wśród wielu ciekawych konstrukcji Pozycji Odry na wyróżnienie zasługuje z pewnością schron, któremu nadano numer 397. Na wstępie można również dodać, że dzieje tego obiektu mają we współczesnej jego historii dość dramatyczny przebieg... Stand zbudowany został bardzo blisko brzegu Odry, u nasady półwyspu utworzonego przez rzekę i starorzecze. Posiadał dwie izby bojowe, które ogniem pokrywały nurt Odry. Pełnił również rolę obserwacyjną.

Add a comment

Czytaj więcej: Oderstellung: Schron bojowy dla dwóch karabinów maszynowych ze stanowiskiem obserwatora nr 397

Oderstellung: Schron bierny z izbą dla drużyny wypadowej i małą kopułą obserwatora piechoty nr 739

  • Drukuj
  • E-mail
Szczegóły
Michał Gnybek
Kategoria: Między wojnami
Opublikowano: 07 luty 2025
Odsłony: 2868
  • oderstellung,
  • pozycja odry,
  • odra,
  • schron,
  • bunkier,
  • lubuskie,
  • B1,
  • 9P7,
  • skrzynka,
  • 739,
  • Pomorsko,
  • farbomaskowanie,
  • napisy eksploatacyjne,
  • 1934,
  • 1935,
  • Pommerzig
  • Unterstand für Einheitsgruppe mit Kleinsglocke
  • Schron bierny z izbą dla drużyny wypadowej i małą kopułą obserwatora piechoty

Dzisiaj obiekt pod kilkoma względami wyjątkowy! Mimo akcji podnoszenia wałów przeciwpowodziowych - cudem - ocalały i nie zasypany. Prawdopodobnie dlatego, że lekko cofnięty względem lokalizacji wału. Już na zewnątrz widać, że jest to rarytas: obok izby dla drużyny wypadowej, obiekt spełniał również funkcję obserwacyjną - ze stropu sterczy dumnie dzwon obserwacyjny 9P7. Ale to nie wszystko!

Add a comment

Czytaj więcej: Oderstellung: Schron bierny z izbą dla drużyny wypadowej i małą kopułą obserwatora piechoty nr 739

  1. Oderstellung: Schron bojowy dla karabinu maszynowego z izbą dla jednej drużyny nr 749
  2. Oderstellung: Stanowisko pozorno-bojowe nr 398
  3. Pommernstellung: Schron bojowy dla karabinu maszynowego bez pomieszczenia gotowości bojowej F.N. 8
  4. Pommernstellung: Schron bojowy dla karabinu maszynowego z izbą dla jednej drużyny Zm. 8
  5. Pommernstellung: Schron bojowy dla dwóch karabinów maszynowych z izbą pogotowia Zw. 4a

Strona 1 z 49

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • ...
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10

Warto przeczytać...

Pommern-Stelleung: Schron bojowy Kle....
Pommern-Stelleung: Schron bojowy Kle. 1
Wracamy na wzgórza otaczające Strzaliny. Na jednym z nich odnaleźć możemy Stand Kle. 1. Tak jak jego sąsiedzi, jest to schron zachowany w wcale dobrym...

Read more

Pommern-Stellung: jednosektorowy schron bojowy...
Pommern-Stellung: jednosektorowy schron bojowy Stra. 4
Znad Odry wykonujemy ogromnego susa na wschód i lądujemy pomiędzy Jeziorami Strączno i Raduń. Na stosunkowo wąskim pasie ziemi pomiędzy w/w akwenami z...

Read more

Oderstellung: Schron bojowy dla...
Oderstellung: Schron bojowy dla dwóch karabinów maszynowych z izbą pogotowia nr 116
Wracamy do Malczyc nad Odrą! Oprócz charakteryzowanego już na łamach Fortyfikacje schronu nr 117, okolice tej miejscowości skrywają jeszcze jedną arcy...

Read more

FF O-W-B: Pz. W....
FF O-W-B: Pz. W. 703
Powracamy na Front Ufortyfikowany Łuku Odry i Warty! 😎 Udajemy się na południowy skraj tzw. odcinka centralnego, gdzie znajdziemy Werkgruppe "Körner"....

Read more

Pommern-Stellung: jednosektorowy schron bojowo-obserwacyjny...
Pommern-Stellung: jednosektorowy schron bojowo-obserwacyjny Kle. 2
Ponownie nawiedzamy okolice Strzalin Tym razem obejrzymy młodszego brata prezentowanych już na Fortyfikacje, wzniesionych również na tym odcinku, sta...

Read more

Pommern-Stellung: Jaz na Pilawie...
Pommern-Stellung: Jaz na Pilawie
Jaz wybudowany w latach 1935-36 służył do podnoszenia poziomu rzeki Pilawy i utrzymania jej walorów obronnych na odcinku ponad 2 km. Był projektem ind...

Read more

Neisse-Stellung: schron bierny cz....
Neisse-Stellung: schron bierny cz. 2
Wracamy na najprawdopodobniej najkrótszą linię umocnień jaką Niemcy wybudowały przed II wojną światową. Odległość pomiędzy jej skrajnymi obiektami wyn...

Read more

Tapeta FORTYFIKACJE z kalendarzem...
Tapeta FORTYFIKACJE z kalendarzem na pulpit [WRZESIEŃ 2017]
Dla wszystkich czytelników strony FORTYFIKACJE przygotowałem specjalną tapetę z kalendarzem na pulpit. Propozycję postanowiłem na próbę wzbogacić o ta...

Read more

Twierdza Kostrzyn: Bastion Filip...
Twierdza Kostrzyn: Bastion Filip
Został wzniesiony jeszcze podczas pierwszych prac w XVI wieku (ok. 1557-1568r.). Jego zadaniem była kontrola dróg prowadzących do miasta od strony Fra...

Read more

Pommern-Stellung: schron bojowy S....
Pommern-Stellung: schron bojowy S. 1a
Powracamy w okolice Strzalin, by odnaleźć kolejny osobliwy obiekt - S. 1a*! Podobnego (chyba?) nie znajdziecie! Na pierwszy rzut oka: standardowy schr...

Read more

FF O-W-B: Pz. W....
FF O-W-B: Pz. W. 668 (508)
Zadaniem Pz. W. 668 była obrona przeprawy przez kanał forteczny 701 oraz wsparcie Pz. W. 669. Jak wskazują R.M. Jurga oraz A.M. Kędryna w swoim katalo...

Read more

Pommern-Stellung: jednosektorowy schron bojowy...
Pommern-Stellung: jednosektorowy schron bojowy Ru. 10
Odwiedzamy dziś okolice Tuczna i niesamowity odcinek Pozycji Pomorskiej, nad przepiękną Młynówką*! Rzeczony obiekt to jednosektorowy schron bojowy Ru....

Read more

Pommern-Stellung: jednosektorowy schron bojowy...
Pommern-Stellung: jednosektorowy schron bojowy Ru. 22
Tak jak obiecałem - wracam Jak już relacjonowałem, ostatnimi czasy wypuściłem się na bezdroża Wału Pomorskiego w okolicach Strzalin i Tuczna. Większo...

Read more

Oderstellung: Stanowisko pozorno-bojowe nr...
Oderstellung: Stanowisko pozorno-bojowe nr 398
Inspirowany dyskusją Czytelników postanowiłem wrócić nad Odrę w okolice wsi Wojszyn. Względem sztuki fortyfikacyjnej był to niezwykle ciekawy odcinek ...

Read more

Oder-Stellung: Schron bojowy z...
Oder-Stellung: Schron bojowy z 2-strzelnicową kopułą pancerną dla km z izbą pogotowia nr 656 i jego smutna historia...
Każdy zniszczony i/lub ograbiony obiekt budzi smutek i złość. Są też takie, które budzą szczególny żal. Do takich "nieodżałowanych" schronów należy z ...

Read more

Tapeta FORTYFIKACJE z kalendarzem...
Tapeta FORTYFIKACJE z kalendarzem na pulpit [LIPIEC 2023]
Dla wszystkich czytelników strony FORTYFIKACJE oraz PORTAL FORTECZNY przygotowałem specjalną tapetę z kalendarzem na pulpit. Propozycję postanowiłem...

Read more

Most ufortyfikowany w Ścinawie...
Most ufortyfikowany w Ścinawie
BLOKHAUZ NA PRAWYM (WSCHODNIM) PRZYCZÓŁKU Odra od wieków wypełniała rolę strategiczną. Analizując przebieg wojen na obszarze środkowej Europy szybko ...

Read more

Schron dowódczo-bojowy Pommern-stellung w...
Schron dowódczo-bojowy Pommern-stellung w Santoku
Santok ze strategicznego punktu widzenia przez wiele wieków odgrywał ważną rolę: szlak łączący Wielkopolskę z Pomorzem Zachodnim, przeprawa przez Note...

Read more

Tagi

  • schron,
  • bunkier,
  • MG 08,
  • 14P7,
  • lubuskie,
  • bunkry,
  • B1,
  • 7P7,
  • pommernstellung,
  • pozycja pomorska,

Użytkownicy online

Odwiedza nas 40 gości oraz 0 użytkowników.

Między wojnami

Oderstellung: Stanowisko km z płytą ze strzelnicą [budowa czasu pokoju] L. 4 (131)

Wracamy na Pozycję Odry! Odcinek, który dzisiaj odwiedzimy rozciąga się w sąsiedztwie miejscowości znanej wielu miłośnikom historii i to nie tylko tej dotyczącej sztuki fortyfikacyjnej. Docieramy na jeden z najstarszych odcinków Oderstellung, w okolice Lubiąża (niem. "Leubus"). W miejscowości tej znajdował się majestatyczny klasztor cysterski, którego budowa rozpoczęła się jeszcze na przełomie XIII/XIV wieku. Oczywiście nasza uwaga nie skupi się na tym zabytku. Przybywamy tu by eksplorować obiekty architektury obronnej. Na początku lat 30. XX wieku odcinek ten podlegał wrocławskiej komendanturze fortecznej (niem. "Festungskommandantur Breslau")1. Decyzję o wzniesieniu obiektu, który dzisiaj penetrujemy, podjęto już w 1930 roku2. Otrzymał on wówczas sygnaturę S. 3, która z czasem została zmieniona na L. 4, aby ostatecznie w 1944 roku zyskać kształt numeru 1313. Stand ten możemy identyfikować jako budowlę czasu pokoju - stanowisko karabinu maszynowego z płytą ze strzelnicą4.

Więcej…

Twierdze

Twierdza Poznań: Fort IX Brünneck

Powrót do przeszłości! A przynajmniej do przełomu XIX/XXw. czyli wracamy do Twierdzy Poznań! Dziś zaprezentuje się na Fort IX Brünneck. Dzieło to wzniesiono w latach 1876–1880. Był to pierwszy etap budowy twierdzy fortowej. Fort otrzymał nazwę Brünneck na cześć Karla von Brünnecka. Przechodził liczne modernizację, a w 1931r., kiedy znajdował się już w polskich rękach, zmieniono mu patrona na pułkownika Edmunda Taczanowskiego. Artykuł zacznę nietypowo, bo...

Więcej…

Wieki średnie

Miejskie fortyfikacje Pyrzyc

Zmieniamy epokę, a poprzez to klimat! Dziś miejskie fortyfikacje Pyrzyc. W 1263r. Pyrzyce otrzymały prawa miejskie i zaraz po tym rozpoczęto budowę murów obronnych wokół miasta. Budowa przebiegała etapami i rozpoczęła się prawdopodobnie od strony północnej. W murach powstały dwie bramy: Szczecińska i Bańska (zwana również Wysoką).

Więcej…

Michał Gnybek - historyk? politolog? filozof z lekkim, amatorskim zacięciem IT? Zawodowo jestem nauczycielem w Zespole Szkół w Przytocznej. Prywatnie szczęśliwym mężem i ojcem dwójki dzieci. Od wielu lat pasjonatem szeroko pojętych fortyfikacji. Początkowo bunkrowiec, którego interesowały "jedynie" tzw. "doły". Z czasem moje zainteresowanie wzbudziły konstrukcje naziemne, zacząłem poznawać kolejne linie umocnień, szczegóły konstrukcyjne, gromadziłem literaturę... Wiernym towarzyszem był mi (i jest!) aparat fotograficzny. Wiele zdjęć szło do tzw. szuflady. W 2014 roku postanowiłem, że uczynię z nich pożytek i tak narodził się profil fb/FORTYFIKACJE. Dziś rodzi się coś równoległego: poniższa strona. Na tą chwilę jest ona próbą przeniesienia tego, co znajduje się na profilu fb, z czasem może stanie się czymś więcej... Zdjęcia wykonuję sam, wiedza merytoryczna to przede wszystkim prywatna biblioteczka. Strona tworzona jest amatorsko, za podstawę posłużył szablon Joomla Beyond. Zapraszam!


Wszelkie materiały, informacje, pliki, rysunki, dostępne na stronach internetowych fortyfikacje.xyz nie mogą być publikowane i redystrybuowane bez pisemnej zgody właściciela. Kopiowanie, przedruk tekstów autorskich, zamieszczonych na łamach fortyfikacje.org oraz ich udostępnianie w mediach elektronicznych jak również w innej formie jest możliwe wyłącznie za pisemną zgodą właściciela.

Wszelkie prawa zastrzeżone.

© 2023 + All Rights Reserved

EU e-Privacy Directive

This website uses cookies to manage authentication, navigation, and other functions. By using our website, you agree that we can place these types of cookies on your device.

  • View e-Privacy Directive Documents
  • View GDPR Documents